Les actifs essentiels de votre santé

Daar is de zon! Hoe kunnen we het hele gezin beschermen?

De zon is onmisbaar in ons leven

Ze is levensnoodzakelijk voor ons. De zonnestralen synchroniseren onze biologische klok, regelen onze hormoonproductie, onze slaap en ook ons humeur. Wie heeft nog nooit last gehad van de bekende winterblues die snel verdwijnt als de mooie dagen aanbreken? De uv-stralen (ultraviolette stralen) van de zon zijn eveneens nodig voor de synthese van vitamine D door de huid. De zon is essentieel voor ons lichaam en speelt een rol bij het fixeren van calcium in de botten en de activering van het immuunsysteem.

 

Maar ze kan op korte en lange termijn ook schadelijk zijn voor onze huid.

De uv-stralen van type B (UVB) dringen door tot de oppervlakkige huidlagen (epidermis), maar slechts 10 % bereikt de diepe huidlagen (dermis). Als de UVB-stralen de cellen binnendringen, berokkenen ze schade en lokken ze een ontstekingsreactie uit (verwijding van de bloedvaten en roodheid van de huid) die meestal ‘zonnebrand’ wordt genoemd. De UVB-stralen veroorzaken eveneens wijzigingen van het DNA die op lange termijn leiden tot de opstapeling van mutaties die huidkanker kunnen uitlokken. De uv-stralen van type A (UVA) dringen dan weer diep in de huid en berokkenen schade aan de dermis en de epidermis. Ze veroorzaken oxidatieve stress, dat is de aanmaak van te veel vrije radicalen. Vrije radicalen zijn instabiele molecules die het DNA aanvallen en de functie van de cellen wijzigen of ze vernietigen. Dat kan zich op korte termijn vertalen in zonneallergie (polymorfe lichteruptie) en op langere termijn in het ontstaan van huidkanker. Vrije radicalen veroorzaken eveneens versnelde huidveroudering: de productie van collageen en elastine daalt, de huid wordt dunner en droger, er verschijnen bruine vlekken en rimpels worden dieper.

 

Hoe kan de huid zich wapenen tegen de uv-stralen?

De huidcellen kunnen zich op een aantal manieren beschermen tegen uv-stralen. De melanocyten, gespecialiseerde cellen van de epidermis, maken als reactie op de blootstelling aan uv-stralen een bruin-zwart pigment, melanine, aan. Die pigmenten verspreiden zich progressief in de omliggende cellen en kleuren de epidermis donkerder (het bruinen). De melanine vormt als het ware een parasol boven de celkernen en absorbeert zo een deel van de UVB-stralen om het DNA te beschermen, maar die bescherming is vrij beperkt en volstaat al snel niet meer. Tegen het teveel aan vrije radicalen als gevolg van de UVA-stralen beschikken de cellen over een hele reeks stoffen die de schadelijke invloed kunnen neutraliseren: bepaalde enzymen die onze cellen aanmaken (superoxidedismutase, glutathionperoxidase enz.), maar ook antioxidantia zoals vitamines C en E, oligo-elementen (zink en selenium), carotenoïden (bètacaroteen, lycopeen, luteïne) of polyfenolen.

 

Hoe beschermen we ons tegen de schadelijke gevolgen van de uv-stralen?

Luieren in de zon met een goed boek, voetballen in de tuin of een fietstocht maken: stuk voor stuk leuke activiteiten bij mooi weer, maar niet zonder een complete en aangepaste bescherming. Uitwendige bescherming tegen de zon aanbrengen, moet de eerste reflex zijn: vermijd blootstelling tussen 12 en 16 uur, draag dicht geweven kleding, een breedgerande hoed en een zonnebril die beschermt tegen uv-stralen. Gebruik bovendien een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor (SPF 50/50+) en breng die om de twee uur opnieuw aan, telkens na het baden of bij het sporten (transpiratie). Maar zonnecrèmes beschermen slechts gedeeltelijk tegen de UVA-stralen. Om de schadelijke werking van de vrije radicalen en versnelde huidveroudering te voorkomen, moeten we ons dus ook van binnenuit beschermen tegen de zon door voldoende antioxidantia in te nemen. Onze moderne voeding bevat echter vaak te weinig micronutriënten (slechts één op de vier volwassenen eet minstens vijf porties fruit en groenten per dag1). Het gebruik van een voedingssupplement dat veel antioxidantia bevat (bètacaroteen, vitamines C en E, zink, selenium) voor, tijdens of na langdurige blootstelling aan de zon kan nuttig zijn om de oxidatieve stress als gevolg van uv-stralen te beperken*.

* Kan een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl niet vervangen.

 

Focus op kinderen

Kinderen zijn bijzonder kwetsbaar in de zon: hun huid is dunner en gevoeliger, en hun natuurlijke afweersysteem is nog niet volledig ontwikkeld. Er wordt aangenomen dat 80 % van de huidschade als gevolg van de zon wordt opgelopen tijdens de kinderjaren en dat zonnebrand vóór 20 jaar het risico op huidkanker op volwassen leeftijd sterk verhoogt. Kinderen brengen echter gemiddeld 55 dagen per jaar door in de zon1, onder andere tijdens de zomervakantie, en het is niet makkelijk om hen goed te beschermen tegen de zon. Ouders kennen de aanbevelingen wel goed, maar slechts 70 % van hen verklaart hun kinderen minstens om de twee uur opnieuw in te smeren met zonnecrème2. Bovendien is het soms moeilijk om de aanbevelingen te volgen, bijvoorbeeld als de kinderen onder toezicht staan van andere volwassenen dan hun ouders (vakantieschool, grootouders) of als de blootstelling aan de zon minder voelbaar is (in de tuin, in de bergen, tijdens sportactiviteiten). Als aanvulling op de aanbevelingen van uitwendige bescherming mag de inwendige bescherming dus niet worden vergeten bij kinderen. Ze eten namelijk veel te weinig fruit en groenten, bronnen van antioxidantia: slechts 6 % van de kinderen eet minstens vijf porties fruit en groenten per dag en 45 % eet minder dan twee porties per dag1. Om oxidatieve stress als gevolg van de zon tegen te gaan (inwendige bescherming tegen de zon), kan een voedingssupplement een goed idee zijn*.

1 Studie CREDOC (2017) Fruit en groenten: de Fransen volgen steeds minder goed de aanbevelingen op.

2 Evolutie van de beschermingsmaatregelen tegen de zon voor kinderen (2015). Studie door Lebbe C. en medewerkers.

* Kan een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl niet vervangen.

 

Aanbevelingen voor kinderen

• Baby’s mogen nooit worden blootgesteld aan direct zonlicht. Voor kinderen moet de blootstellingsduur worden beperkt en moet blootstelling tussen 12 en 16 uur zoveel mogelijk worden vermeden.

• Kinderen moeten een hoedje en een zonnebril met een anti-uv-filter dragen, ongeacht het uur en de plaats van blootstelling. Bedekkende kleding beschermt ook heel goed tegen uv-stralen.

• Gebruik als aanvulling op deze aanbevelingen een zonnecrème met een hoge beschermingsfactor (SPF 50/50+). Breng deze om de twee uur of telkens na het baden opnieuw aan.

 

Het TRIMAN-logo geeft aan dat alle producten van het Laboratorium JALDES voldoen aan het Franse decreet nr. 2014-1577 van 23 december 2014 betreffende de gemeenschappelijke symbolisering van recycleerbare producten die onder een sorteerinstructie vallen.